GGZ Nieuwsbrieven 2007




De onderstaande berichten zijn afkomstig van de website www.ggznieuws.nl met actueel nieuws uit de geestelijke gezondheidszorg. (Gemaakt en samengesteld door de Cliëntenraad GGZ Leiden e.o.
(onderdeel van Rivierduinen) In bijna alle berichten is er sprake van ADHD maar u kunt er vanuit gaan dat de artikelen ook betrekking hebben op mensen met ADD. ADD is in Nederlandse begrippen nog niet als een algemene diagnose aanvaard en gebruikt men vaak nog ADHD. Ook als het gaat om het onoplettende type.

Concerta vermindert klachten bij volwassene effectief

08-11-2007
Bron: www.psycholoog.net

Concerta zou effectief zijn als het gaat om het verhelpen van kenmerken van ADD bij volwassenen. Dit positieve bericht komt van onderzoekers van Johnson & Johnson, die dit middel in de VS distribueert. Het gaat om de eerste bevindingen van een nog voortdurend onderzoek waarbij de werking van dit medicijn is vergeleken met die van een neppil.

Tot nu toe is er nog weinig bekend over de behandeling met behulp van medicijnen bij volwassenen met ADD-klachten. De totale onderzochte groep personen bestond uit 200 mensen tussen de 18 en 65 jaar oud bij wie ADHD is vastgesteld. Ze werden ingedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg gedurende zeven weken Concerta, de andere een placebo. De behandelde groep kreeg overigens dit middel in een oplopende dosering met een maximum van 67 milligram per dag.

84% van de mensen in de Concertagroep gaf aan last te hebben van bijwerkingen. Datzelfde gold voor maar liefst 64% van de placebogroep. Het vaakst werd geklaagd over verminderde eetlust, hoofdpijn en een droge mond. De Concertagroep rapporteerde een forse afname van klachten over concentratieproblemen en rusteloosheid op een vragenlijst.
Uit onderzoek blijkt dat de veiligheid van Concerta vergelijkbaar is met die van het al lang bestaande en bekende kortwerkende methylfenidaat (Ritalin). Er zijn geen andere of onverwachte bijwerkingen opgetreden.

AD(H)D-hersenen later volwassen

19-11-2007
Bron: www.nrc.nl

Ontwikkeling wel op dezelfde manier
Rotterdam, 17 nov. Ontwikkeling van de hersenschors verloopt bij kinderen met AD(H)D vertraagd, maar volgens hetzelfde patroon als bij kinderen zonder de aandoening.Flink vertraagd zelfs, stelt de ADHD-onderzoeksgroep van Philip Shaw en zijn collega’s aan het Amerikaanse National Institute of Mental Health (NIMH) in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

Bij 223 kinderen met een aandachts- en concentratiestoornis (ADHD) en 223 ‘normale’ kinderen werd over een periode van drie jaar een aantal MRI-scans gemaakt van het brein. Voor elke leeftijd tussen 4 en 20 jaar kwamen zo meerdere afbeeldingen beschikbaar. Hierop werd de diktegroei van de hersenschors op 40.000 verschillende punten gevolgd.

De schors is het meest verfijnde deel van het brein, waarvan de dikte in de jong-volwassenheid zijn maximum bereikt en op hoge leeftijd weer afneemt. In de schors worden ingewikkelde functies geregeld, zoals motoriek, denken en geheugen. De dikte van de hersenschors is een maat voor zijn ontwikkeling.

AD(H)D wordt gekenmerkt door achterblijven van bepaalde ingewikkelde functies, zoals impulscontrole. De wetenschappers vergeleken de groei van de schorsdikte tussen ADHD-ers en ‘normale’ kinderen. Het moment dat meer dan de helft van de schors zijn maximale dikte had bereikt, was bij de AD(H)D-ers gemiddeld op 10,5-jarige leeftijd, drie jaar later dan bij de ‘normale’ groep.

Gebieden waar ingewikkelde hersenfuncties zetelen, zijn normaliter later uitontwikkeld dan bijvoorbeeld de gebieden waar uitvoering van een beweging wordt geregeld. Die volgorde blijkt bij AD(H)D-ers hetzelfde te zijn, maar het groeitempo ligt veel lager. Het grootste snelheidsverschil zat in het hersendeel vlakbij het voorhoofd, waar de controle van aandacht en planning geregeld wordt. Gemiddeld rijpt dat gebied bij AD(H)D-ers maar liefst vijf jaar later uit.

Het brein van de AD(H)D-ers is na uitrijping niet volledig vergelijkbaar met de andere groep. Kinderpsychiater Philip Shaw schrijft in een toelichtende email dat de vertraging in de puberteit doorgaat. Het totale hersenvolume blijft iets achter bij dat van de gemiddelde bevolking, bleek uit eerder onderzoek.

Genetische factoren spelen volgens Shaw een rol bij de vertraging. Op basis van eerder onderzoek denkt hij niet dat medicijnen zoals Ritalin de boosdoener zijn.

Medicatie bij ADD

24-10-2007
Bron: www.gezondheid.be

De voorbije weken schonken enkele media heel wat aandacht aan de discussie over het al dan niet (over)medicaliseren van de opvoeding.

De behandeling van ADD heeft als doel de symptomen te milderen en het ontstaan van bijkomende problemen te voorkomen en/of te beperken. Hoewel het grote publiek overstelpt wordt met informatie over zeer uiteenlopende behandelingsmethoden, blijkt er op wetenschappelijk niveau weinig evidentie te bestaan voor hun effectiviteit.
Slechts drie behandelmethodes worden momenteel als ‘evidence-based’ beschouwd.

Psycho-educatie
Psycho-educatie vertrekt vanuit de idee van een blijvende kwetsbaarheid. Leren omgaan met die kwetsbaarheid vraagt niet alleen om inzicht in de achterliggende stoornis, maar ook om aanvaarding van de eigen beperkingen en aanpassing van het gedrag en het zelfbeeld in functie van een haalbaar toekomstperspectief.

Farmacotherapie
Medicatie is en blijft voorlopig de meest efficiënte manier om de symptomen van een zorgvuldig gediagnosticeerde ADD te onderdrukken. Maar medicijnen alleen volstaan niet. Ze vormen slechts een onderdeel van een veel ruimer zorgtraject.

Gedragstherapie
Medicatie kan helpen om de negatieve spiralen die ontstaan zijn als gevolg van ADD te doorbreken. Maar dan begint pas het grote werk: het aanleren en trainen van nieuwe vaardigheden, het verwerven van controle over gedrag, het herstellen van relaties met ouders, leerkrachten, vrienden… Kortom, het herontdekken van zichzelf, de talenten en mogelijkheden om zichzelf op een positieve manier in de kijker te plaatsen.
Farmacotherapie is dus slechts een mogelijk onderdeel van een behandeling en helemaal geen conditio sine qua non, zoals de afgelopen weken wel eens werd beweerd. Pas na uitgebreide gespecialiseerde, multidisciplinaire en wetenschappelijk onderbouwde diagnose wordt de mogelijkheid van medicatie overwogen.

ADHD bij volwassene slecht onderkend

03-10-2007
Bron: www.refdag.nl

PsyQ-teams pakken hyperactiviteit volwassenen aan met coaching en pillen
Voor het brede publiek, inclusief menige arts, is ADHD een kinderziekte. Met als gevolg dat volwassenen die aan de stoornis lijden, een ander stempel meekrijgen. De gevolgen van de misdiagnostiek zijn ingrijpend. „Sommigen zijn jaren in psychotherapie, terwijl ze medicijnen moeten hebben.”

De passie van dr. Sandra Kooij voor onderzoek naar ADHD bij volwassenen ontstond twaalf jaar geleden, door de behandeling van een patiënte die volgens het dossier aan borderline leed. Kooij, destijds psychiater in opleiding, twijfelde aan de juistheid van die diagnose.

„Ze was onrustig, depressief, impulsief en agressief, maar in het contact niet manipulerend, een belangrijk kenmerk van iemand met borderline. In die periode woonde ik toevallig een congres over ADHD bij kinderen bij, waar ik hoorde dat deze stoornis vaak niet overgaat. Met de ouders van die patiënte erbij ben ik door gaan vragen over haar jeugd. Toen bleek ze de klachten ook al te hebben. De vermeende borderline was een verwaarloosde ADHD.” Kooij schat dat 25 tot 35 procent van de patiënten met de diagnose borderline in werkelijkheid (ook) ADHD heeft. „Sommigen zijn jaren in psychotherapie, terwijl ze medicijnen moeten hebben.”

De Haagse psychiater, werkzaam bij PsyQ psycho-medische programma’s, ontkent dat ADHD een containerbegrip is. Het gaat om een duidelijk omschreven stoornis; 3 tot 4 procent van de kinderen lijdt eraan, zo’n 2 procent van de volwassenen. Wat betekent dat de meerderheid van de jeugdige ADHD’ers de stoornis niet overgroeit. Een complicerende factor is dat de kwaal bijna altijd gepaard gaat met andere psychiatrische problematiek. „Met name angst, depressie, verslaving en persoonlijkheidsproblemen. Dat maakt het stellen van de diagnose soms lastig. We hebben hier duizend patiënten en elke dag is het weer een gepuzzel. Naarmate de kennis van de verschillende stoornissen toeneemt, kun je beter differentiëren.”

Opluchting
De symptomen van ADHD zijn bij volwassenen niet wezenlijk anders dan bij kinderen. „Ze komen altijd te laat, hebben nooit hun sleutels bij zich, boeken dubbele afspraken, vergeten de verjaardag van hun vrouw. Dat kan je sociaal duur komen te staan. Een kind heeft ouders en leerkrachten die hem helpen, een volwassene wordt geacht zijn eigen leven te organiseren.”

De behandeling die PsyQ biedt, bestaat uit een combinatie van voorlichting, medicatie en coaching. In de voorlichting hebben lotgenoten een belangrijke plaats. „Het feit dat er eindelijk een verklaring is voor de jarenlange klachten geeft vaak al een grote opluchting. Bij mensen die hun problematiek ontkennen en door hun partner bij de hulpverlening zijn gekomen, komt de diagnose juist hard aan.”

De medicamenteuze behandeling start met het toedienen van methylfenidaat, de werkzame stof van de merkgeneesmiddelen Ritalin (kortwerkend), Concerta (langwerkend) en Equasym (middellange werking). Als methylfenidaat niet het gewenste effect heeft, kunnen de middelen dexamfetamine of atomoxetine (merknaam Strattera) worden geprobeerd. Van de ADHD’ers heeft 80 tot 90 procent baat bij de medicatie. Veelzeggend is voor Kooij dat alle vormen van methylfenidaat in Nederland uitsluitend als medicament voor kinderen zijn geregistreerd, en dat geen van de nieuwe medicijnen (Concerta, Equasym en Strattera) wordt vergoed. „De politiek neemt ADHD tot nu toe niet echt serieus.”

Melatonine
In de coaching van ADHD-patiënten wordt hun hele context meegenomen. „Als thuis een boot aan het plafond hangt en de nieuwe en de oude keuken samen in de kamer staan omdat de verbouwing niet af is, heeft behandeling weinig zin. Je moet dan eerst thuis de boel een beetje op orde zien te krijgen. Een ADHD’er met een baan die ongeschikt is voor een chaoot, kan beter ander werk zoeken. Vaak is ook hulp voor de kinderen nodig, temeer omdat ADHD erfelijk is.”

Vorig jaar promoveerde Kooij op de dissertatie ”ADHD in Adults. Clinical Studies on Assessment and Treatment”. Haar huidige onderzoek is gericht op slaapstoornissen en gezondheidsproblemen bij de doelgroep. „Van de ADHD’ers gaat 70 procent laat naar bed, slaapt moeilijk in en heeft daardoor ’s morgens moeite met opstaan. Dat heeft waarschijnlijk te maken met een verlate aanmaak van melatonine, het hormoon dat je dag-nachtritme bepaalt.

Door de korte nachten raken deze mensen uitgeput. Dat versterkt de ADHD. Een ander negatief gevolg is dat ze niet ontbijten. Vaak lunchen ze ook niet, tegen vijf uur gaan ze snacken: patat mét en vette bamihappen. Dat kan gezondheidsproblemen veroorzaken. Ik wil onderzoeken of we met een gerichte toediening van melatonine dit patroon kunnen doorbreken. Dat zou een enorme gezondheidswinst geven.”

Brokkenpiloten
De aanname dat ADHD een stoornis is die met het klimmen der jaren verdwijnt, deugt niet. Dat is de kern van de boodschap die dr. Sandra Kooij met verve uitdraagt. Als afdelingshoofd van het programma ADHD bij volwassenen van PsyQ, een divisie van de Parnassia-Bavogroep in Den Haag, behandelt ze grote aantallen volwassen ADHD’ers. Via het door haar opgerichte Kenniscentrum ADHD bij volwassenen geeft ze de opgedane kennis door aan collega’s en complete PsyQ-teams.

De aandachtsstoornis met hyperactiviteit veroorzaakt niet alleen chaotisch, hyperactief en impulsief gedrag, maar baant vaak ook de weg voor verslaving, depressiviteit, faalangst en stemmingsproblemen. Door de verhoogde zucht naar sensatie zijn ADHD’ers meer dan gemiddeld betrokken bij ongevallen en komen ze vaker in aanraking met politie en justitie.

De maatschappelijke gevolgen zijn ingrijpend. Ook op sociaal gebied zijn ADHD’ers brokkenpiloten. Huwelijken, relaties en vriendschappen lopen vaak op de klippen. De loopbaan is er doorgaans een van ”twaalf ambachten, dertien ongelukken”. ADHD’ers functioneren volgens Kooij nog het beste in banen met veel afwisseling, veel uitdaging en weinig administratie. „Zoals de journalistiek.”

De symptomen evolueren

16-02-2007
Bron:www.leefwijzer.nl

ADHD is geen aandoening die alleen bij kinderen voorkomt. Meestal blijft ze aangehouden tot op latere, volwassen leeftijd. De symptomen evolueren en veranderen wel en veel oudere ADHD-ers zijn normaal functionerende volwassenen, maar toch kan het syndroom voor heel wat psychologisch leed zorgen in het dagelijks leven.

Ook op volwassen leeftijd
ADHD, of Attention Deficit Hyperactivity Disorder, een aandachtsstoornis met
hyperactiviteit bij kinderen, wordt almaar beter behandeld. De aandoening verdwijnt vaak tijdens de adolescentie, maar dat is lang niet altijd het geval, meestal blijft ze aangehouden op volwassen leeftijd.

Zowel bij volwassenen als bij kinderen, wordt een onderscheid gemaakt tussen drie subtypes van ADHD: de hyperactief-impulsieve type, het type waarbij aandachtsstoornissen overheersen en het gemengde type.

Sommige symptomen treden op voor de leeftijd van zeven jaar. Het opsporen van symptomen van de ziekte in de eerste levensjaren is noodzakelijk om tot de diagnose van ADHD te komen. De informatie die verschaft wordt door de naasten van het kind en door de school, is vaak erg nuttig.

De symptomen evolueren
Naast de klassieke criteria voor de diagnose van ADHD, gaat de aandoening mogelijk gepaard met nog meer symptomen: een lage frustratiedrempel, agressief gedrag, koppigheid, een labiel humeur en een gebrek zelfvertrouwen.
Maar op volwassen leeftijd veranderen de symptomen. De motorische agitatie neemt af en maakt plaats voor innerlijke spanningen, ongeduldigheid en moeite met omstandigheden waarin men kalm en stil moet blijven zitten. Het concentratietekort (in gedachten elders zijn) blijft uitgesproken bij volwassenen, maar varieert naargelang de omgeving en de omstandigheden. De stoornis kan bijvoorbeeld dalen wanneer iemand met ADHD zich in een nieuwe omgeving bevindt, interessant werk heeft of ook nog in face-to-face situaties.

Andere symptomen die kunnen optreden zijn problemen met organiseren en plannen, relatieproblemen, aanpassing- en compensatiestrategieën, humeurschommelingen, neerslachtigheid en prikkelbaarheid die sterk en snel kan variëren naargelang de omstandigheden. Toch hebben volwassen ADHD-ers niet per se last van interesseverlies, de onmogelijkheid om tevreden te zijn of pret te maken of neerslachtigheid, net zoals dat het geval is bij depressie. Andere volwassenen met ADHD hebben dan weer af te rekenen met obsessioneel gedrag of storten zich volop in sociale contacten of zoeken sensationele ervaringen op.

Het syndroom verhindert niet dat patiënten een zo goed als normaal volwassen leven leiden, maar bij een aantal mensen kan het wel voor psychologisch leed zorgen en moeilijkheden in het sociaal, professioneel en familiaal leven. Ze zijn vaak het slachtoffer van stemmingsstoornissen en angststemmingen en niet zelden maken ze middelenmisbruik van bijvoorbeeld alcohol, sigaretten, geneesmiddelen en ook drugs.

ADHD wordt op verschillende manieren behandeld: met geneesmiddelen, met gedragstherapie en psychotherapie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *